Wprowadzenie

Wcześniaki, szczególnie te z bardzo małą masą urodzeniową (VLBW, <1,5 kg), są narażone na wysokie ryzyko zahamowania wzrostu oraz poważnych powikłań, takich jak martwicze zapalenie jelit, we wczesnym okresie życia. Odpowiednie wsparcie żywieniowe jest zatem kluczowe dla ich przeżycia oraz prawidłowego rozwoju w dłuższej perspektywie.

Mleko kobiece jest powszechnie uznawane za optymalne źródło żywienia dla noworodków ze względu na unikalny skład obejmujący składniki odżywcze, związki bioaktywne oraz czynniki immunologiczne. Jednak w przypadku bardzo małych wcześniaków samo mleko kobiece często nie dostarcza wystarczającej ilości białka i energii, aby w pełni pokryć ich zapotrzebowanie metaboliczne.

Z tego powodu w oddziałach intensywnej terapii noworodka rutynowo stosuje się fortyfikację mleka.

Ograniczenia obecnie stosowanych metod fortyfikacji

Obecnie dostępne wzmacniacze mleka są w większości oparte na składnikach pochodzenia bydlęcego, co rodzi kilka istotnych problemów:

  • różnice w składzie białkowym w porównaniu z mlekiem kobiecym
  • potencjalne ryzyko kliniczne u skrajnie niedojrzałych wcześniaków
  • kwestie etyczne związane z wykorzystaniem produktów pochodzenia bydlęcego

Ponadto większość obecnie stosowanych strategii opiera się na tzw. standardowej fortyfikacji, która nie uwzględnia naturalnej zmienności składu mleka kobiecego.

Ta zmienność powoduje, że wcześniaki mogą otrzymywać ilości składników odżywczych znacznie odbiegające od ich rzeczywistych potrzeb.

Koncepcja projektu

Projekt PreciousHMFstudy ma na celu opracowanie i walidację nowego podejścia do indywidualizowanej fortyfikacji mleka kobiecego bezpośrednio przy łóżku pacjenta.

Koncepcja projektu łączy dwa rozwiązania technologiczne:

Babylat Enricher – System umożliwiający przygotowanie wzmacniaczy pochodzących z mleka kobiecego (HMDF) bezpośrednio w placówce szpitalnej.

Human Milk Analyzer (HMA) – Urządzenie umożliwiające szybkie oznaczenie składu makroskładników mleka kobiecego bezpośrednio w warunkach klinicznych.

Dzięki integracji obu technologii klinicyści będą mogli:

  • określić skład odżywczy mleka
  • dostosować poziom fortyfikacji do potrzeb konkretnego noworodka
  • bezpiecznie przygotować wzmacniane mleko w środowisku szpitalnym.

Walidacja kliniczna

Projekt obejmuje badania walidacyjne w warunkach laboratoryjnych oraz pilotażowe badanie kliniczne z udziałem 20–30 noworodków.

Badanie będzie obejmować ocenę:

  • bezpieczeństwa wzmacnianego mleka
  • tolerancji fortyfikowanego mleka u wcześniaków
  • wartości odżywczej i biologicznej wzmacnianego mleka

Uzyskane wyniki dostarczą kluczowych danych potwierdzających kliniczną wykonalność indywidualizowanej fortyfikacji mleka kobiecego.

Współpraca międzynarodowa

Projekt realizowany jest przez polsko-szwajcarskie konsorcjum łączące kompetencje w zakresie nauki o żywności, inżynierii biomedycznej, neonatologii klinicznej oraz rozwoju wyrobów medycznych.

Polska stanowi szczególnie ważne środowisko dla wczesnego wdrażania opracowywanej technologii, ponieważ jest obecnie jedynym krajem w Europie, w którym mleko kobiece z banków mleka jest refundowane przez państwo.

Stwarza to wyjątkową możliwość wprowadzenia oraz upowszechnienia strategii fortyfikacji opartych na mleku kobiecym.